Boyun Ağrıları

Boyun, baş ile gövde arasında bir çok hayati organı barındıran önemli bir bölgedir ve başın vücudun diğer kısımları ile bağlantısını sağlar. Baş için bir destek işlevi görür. Büyük hareket kabiliyeti olması aynı zamanda darbelere ve zedelenmelere karşı açık olmasına yol açar. Bu yüzden ağrı nedeni olarak omurga içerisinde belden sonra ikinci sırayı alır. Bir çok omuz, kol ve baş ağrısının altında boyundaki kas ve diğer yapılardaki bozukluklar yatar.

Omurların arasında onlara yapışık olan “disk” denilen kıkırdak benzeri yapılar vardır. Bunlar Omurlara destek görevi görerek yüklenme sonrası ortaya çıkan enerjinin omurlara ulaşmalarını engelleyen yastıkçıklar olarak işlev görürler.

Tıpkı bel omurlarının arasındaki diskler gibi, boyun omurlarının arasında yer alan disklerin de sert bir bağ dokusundan oluşmuş kapsül ile çevrelenen jelatinöz bir merkezi vardır. Yine bel omurlarında olduğu gibi boyun omurları da arka bölgelerindeki sağlı sollu faset eklemlerle birbiri üzerine oturur.

Boyun, omurganın herhangi başka bir yerinden çok daha fazla hareket eder. Daima başı dik tutan ve sayısız kombinasyonlarla üç temel yolda hareket ettirilebilen güçlü ve eğilebilir bir kas ve bağlar sistemidir. Boyun, omurilik, sinirler ve kan damarları gibi değerli yapıları korur. Boyundan kaynaklanan ağrı, kafatası, yüz, kulaklar, omuzlar, kollar, eller, parmaklar ve bazen de göğüs kafesi gibi bölgelerde hissedilebilir. Buna yansıyan ağrı denir. Özellikle enseden yukarı çıkan baş ağrılarının sebebi yada destekçisidir.

Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi) Nedir?

Boynumuz 7 adet omurdan oluşur ve omurlarımız arasında hareket edebilmemizi sağlayan diskler yer alır. Bir omuru diğerine bağlayan en önemli yapı olan disk kuvvetli bağ dokusundan oluşmuştur ve omurlar arasında yastık ya da darbe emicisi gibi görev yapar. Disk ve faset eklemleri omurların hareketlerine izin vererek boynunuzu ve sırtınızı eğmenizi ya da çevirmenizi mümkün kılarlar. Disk, "annulus fibrosus" adı verilen dayanıklı bir dış tabaka ve "nucleus pulposus" adı verilen jöle kıvamında bir merkezden oluşur. Omurgalar arasında destek görevi gören disk dediğimiz kıkırdak dokunun çeşitli nedenlerle ( travma, yaşlanma...)yapısının bozulması ile dış tabakası da yırtılabilir ve diskin merkezi dış tabakadaki bir yırtıktan çıkarak sinirlerin ve omuriliğin yer aldığı boşluğa taşarak boyun fıtığına neden olur.

Nedenleri

Boyun fıtığı her yaşta görülebildiği gibi en sık 20-40 yaşları arasında dah sık görülür. Ağır yük kaldırma, ters bir hareket yapma, itme hareketinin sık yapılması bağ dokusunun yırtılması fıtık riskini artırır. Trafik kazaları ya da yüksekten düşme de diğer nedenler arasındadır.

Bunların yanı sıra, duruş bozukluğuna yol açan uzun süreli masa ya da bilgisayar başında oturanlarda, telefonda uzun süre boynu eğerek konuşanlarda bu rahatsızlık görülebilir.Telefon ya da tableti göz hizasından aşağıda tutmak ve uzun süre bu şekilde bakmak boyun fıtığı için risk oluşturur. Tam olarak genetik bir geçiş söz konusu olmasa da anne babasında bu hastalık görülen çocukların boyun fıtığı olma riski, disk eklemlerin hassasiyetinde genetik faktörlerin etkili olabilmesinden dolayı daha fazladır.

Belirtiler

Boyun fıtığının en öne çıkan belirtisi boyun ağrısıdır. Fakat her boyun ağrısı fıtıktan kaynaklanmaz. Bunların büyük bir kısmı kas kökenli ağrılardan kaynaklanır. Boyun fıtığı zorlamaya ve ağır kaldırmaya bağlı olarak ortaya çıkar.

Fıtığa bağlı gelişen ağrılar; sırta, kürek kemiğine, omuza, başın arka tarafına ve parmak ucuna kadar inen ağrılar şeklinde görülür. Ağrı dışında, ileri derece fıtıklarda, sıkışan sinirin fonksiyonuna bağlı olarak kolların ve parmakların belli bölgelerinde uyuşukluk, karıncalanma, güç kaybı ortaya çıkabilir.

Nükleoplasti Nedir?

Omurgalar arasında disk dediğimiz kıkırdak dokunun yer değiştirmesi ile oluşan bel fıtığının Radyofrekans kullanılarak yakılması işlemidir. Bu işlemin amacı,Özel görüntüleme sistemleri eşliğinde (skopi) fıtığa neden olan disk dediğimiz yastıkçıkların içine girilerek merkezdeki çekirdek hücrelerin radyofrekans denilen özel bir teknoloji ile aralıklı ısı verilerek buharlaştırılması esasına dayanmaktadır. Merkezi boşalan yastıkçıklarda sinirlere baskı yapan bombeleşmiş kısım geri çekilmekte bu sayede sinirlere olan bası ortadan kalkarak anormal durum düzelmektedir. İşlem 15 dakika sürer.

Nükleoplasti Nasıl Uygulanır?

Nükleoplasti işlemi steril koşullrda ve ameliyathanede yapılmaktadır. İşlem öncesinde ciddi bir hazırlığa gerek yoktur. İşlem lokal anesteziyle ve hafif bir sedasyon ile olur ve işlem süresi 15-20 dakikadır. Hastalar işlem sonrası yaklaşık 30 dakikalık bir gözlemden sonra evlerine gönderilmektedir. Yan etkileri çok seyrektir. Kanama, sinir hasarı gibi ciddi sorunlara neredeyse hiç rastlanmamaktadır. Enfeksiyon ise oldukça ender görülen bir durumdur.

Boyun fıtığı ameliyatı

Boyun fıtığı hastalarının sadece %7 sine operasyon önerilir. Güç kaybı olan yada el hatta kollarda fonksiyon kaybına yol açan boyun fıtıklarında cerrahi acil olabilir. Genelde teşhisi konan ancak cerrahi olmayan tedavi yöntemlerinden fayda görmeyen hastalar için ameliyat gerekli olabilir.

Boyun fıtığı ameliyatının amacı diskin sinire bası yapan bölümünün çıkarılmasıdır. Bu diskektomi adı verilen bir işlemle yapılır. Fıtıklaşmış olan diskin yerine göre cerrah, omurgaya ulaşmak için boynun ön ya da arka tarafında bir kesi yapılır.

Ameliyatın boynun önünden mi yoksa enseden mi yapılacağı ile ilgili teknik karar fıtığın yerleşim yeri , cerrahın tecrübesi ve tercihleri gibi pek çok faktörle belirlenir. Her iki yaklaşımda da diskin sinire baskı yapan bölümü genelde iyi sonuçlarla çıkarılır.

Önden yaklaşımda herniye olan disk parçasına ulaşmak için diskin büyük bölümü de çıkarılacağından omurlar arasına bir kafes veya protez yerleştirilir.

Boyun Fıtığında Spinal Füzyon Cerrahisi

Boyun Fıtığı Spinal füzyon cerrahisinin en önemli dezavantajı; uygulanan bölgede hareketin yok edilmesidir. Ancak füzyon, tek seviyede yapılan diskektomiler de boyun hareketi açısından bir dezavantaj oluşturmaz. Çünkü bu segmentin hareketi diğer sağlam segmentler tarafından üstlenilir ve tolere edilir.

Ancak, üst ve alt sağlam bölgede, ki hareket ve yük bu bölgelere binmiştir, ileriki yıllarda bu bölgelerin yıpranmasına ve boyun fıtığı, ağrısı oluşmasına neden olabilir. Günümüzde füzyon uygulamak yerine çıkartılan diskin yerine konacak hareketli protezler uygulanabilmektedir.

Ancak protez uygulaması her hasta için geçerli olmaz. Genç faset eklemlerinde bozulma olmamış ve disk aralığının yüksekliği nispeten korunmuş hastalardır. Protez uygunluğu için en iyi kararı doktorunuz verecektir.

Boyun Fıtığı Tedavisinde Spinal Enjeksiyon Yöntemi

Spinal enjeksiyonlar veya "bloklar", boyun fıtığına bağlı çok şiddetli kol ağrılarını rahatlatmak için kullanılabilir. Epidural boşluğa (spinal sinirler etrafındaki boşluk) doktor tarafından yapılan kortizon (kortikosteroid) enjeksiyonlarıdır.

İlk enjeksiyon ileri tarihlerde bir veya iki enjeksiyonla desteklenebilir. Bunlar genelde rehabilitasyon ve tedavi programı dahilinde yapılırlar. Bu enjeksiyonun amacı sinir ve diskteki inflamasyonu azaltmaktır.

Tetikleyici noktalara (trigger point) yapılan enjeksiyonlar, omurga boyunca yer alan ağrılı yumuşak doku ve kaslara direk olarak yapılan lokal anestetik (bazen kortikosteroidler de eklenebilir) enjeksiyonlarıdır. Bazı durumlarda ağrı kontrolü için faydalı olmalarına rağmen tetikleyici noktalara yapılan enjeksiyonlar fıtıklaşmış servikal diskin kısmi olarak da düzelmesini sağlar.

Epidural Steroid Enjeksiyonu; Boyun fıtığı ve omurga kanal daralması, omurilik kanalının içindeki sinir köklerine bası yaparak ağrıya sebep olur. Servikal epidural steroid enjeksiyonu, ağrıya yol açan bu basının oluştuğu bölgeye ulaşması amacıyla, görüntüleme yöntemleri altında özel bir kanülle epidural bölgeye ulaşılarak bir ilaç kombinasyonu (steroid,lokal anestezik) verilmesi işlemidir. Amaç, o bölgedeki ödemin ve enflamasyonun azaltılması, varsa yapışıklıkların çözülmesi ve fıtık dokusunun regresyonu (küçülmesi) yoluyla ağrıya yol açan baskının ortadan kaldırılmasıdır.

Boyun Fıtığında İlaç Tedavisi

Ağrıyı kontrol etmeye yarayan ilaçlara ağrı kesiciler (analjezikler) denir. Çoğu durumda ağrı reçetesiz satılabilen steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlara cevap verir. Eğer şiddetli ve geçmeyen ağrınız var ise doktorunuz reçetenize kısa bir süre için narkotik analjezikleri de ekleyebilir.

Bazı durumlarda tedaviye kas gevşeticiler de eklenebilir. İlaçlardan yüksek doz almak iyileşmenizi hızlandırmayacaktır zira bu ilaçlar yan etki olarak bulantı, kabızlık, sersemlik, dengesizlik ve bağımlılık yapabilir.

Tüm ilaçlar sadece tarif edildiği şekilde ve miktarda alınmalıdır. Doktorunuza kullandığınız her türlü ilacı (reçetesiz aldıklarınız da dahil) bildirin ve size önerilen ağrı kesicileri daha önce denediyseniz, bunların sizde işe yarayıp yaramadıklarını anlatın.

Reçeteli veya reçetesiz satılan ağrı kesici ve NSAID'lerin uzun süreli kullanımının doğurabileceği sorunlar (mide rahatsızlığı veya kanaması) açısından doktorunuz tarafından takip edilmelisiniz.

Kortikosteroid ilaçlar (tablet veya iğne şeklinde), bazen çok şiddetli kol ve boyun ağrısı için, kuvvetli anti-inflamatuar etkileri sebebi ile reçete edilirler. NSAID' ler gibi kortikosteroidlerin de yan etkileri olabilir. Bu ilaçların faydaları ve riskleri hakkında doktorunuzdan bilgi almalısınız.

FİZİK TEDAVİ

Alanında uzman fizik tedavi hekimlerince yapılan muayene ve görüntüleme sonuçlarına göre uygun yöntemin belirlenmesi ile yapılır.

Servikal Stenoz (Dar Kanal) da Cerrahi Tedavi

Cerrahi dışı tedavilerden fayda görmeyen hastalarda, cerrahi tedavi uygun bir seçenektir. Cerrahi, hastanın şikayeti, bulgular ve görüntüleme yöntemlerine göre ön tarafından (anterior), arka tarafından (posterior), ya da her ikisinden yapılacak bir ameliyat olabilir.

Ön tarafından yapılan ameliyatlarda boynun ön tarafından küçük bir kesi yapılacaktır. Dokular kenarlara alınır ve boyun omurlarına kolayca ulaşılır. Sinir köküne baskı yapan dokular çıkarılır. Sıklıkla titanyum veya polieter keton dan yapılmış malzemeler her iki omur arasına yerleştirilir ve ihtiyaç halinde her iki omur bir metal plak ve vidalar yardımı ile birbirine sabitlenir.

Ön tarftan yapılan cerrahi birden çok seviyede yapılabilir, diskler ve omurların çıkarılmasını da gerektirebilir. Oluşan boşluk, içi kemikle doldurulmuş titanyum kafes ile restore edilmiş ve önden plak ile tespit edilmiştir. Yapılan ameliyata göre, ameliyat sonrasında kısa bir süre boyunluk takmanız gerekebilir. Boynun arkasından ameliyat yapıldığında ameliyat kesisi, sinirlerin omurilikten çıktığı noktanın tam üzerinden yapılır. Sinir üzerine baskı yapan kemik çıkıntılar alınabilir. Küçük disk parçacıkları bu delikten çıkarılabilir.Ameliyattan sonra bir süre istirahat gerekebilir.

Posterior cerrahi içinde bütün omuriliğin serbestleştirildiği (dekompresyon) iki ameliyat bulunabilir: laminektomi ve laminoplasti.Her iki ameliyatta da, omurların arka kısımları çıkarılarak omurilik üzerindeki bası gevşetilir. Laminektomide omurganın arka kısmı tamamen çıkarılır. Laminoplastide, omurun arka kısmı üzerinde bir menteşe oluşturulur ve omuriliğe yer açılması için lamina bu menteşe üzerinden kaldırılır. Bazen, boyun bölgesindeki omurga kolonunun stabilizasyonu için metal vida veya plaklar kullanılır.